Jerome David Salinger – biografia - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Jerome David Salinger (amerykański pisarz) przyszedł na świat 1 stycznia 1919 roku na Manhattanie w Nowym Jorku jako drugie dziecko Sola Salingera i Marii z domu Jillich. Jego matka, chrześcijanka o szkocko-irlandzkich korzeniach, po ślubie przyjęła wyznanie męża i zmieniła imię na Miriam. Sol Salinger z pochodzenia był polskim Żydem i zajmował się importem oraz sprzedażą koszernych serów i mięsa. Rodzina Salingerów była zamożna i zajmowała piękny apartament na Park Avenue.

Jerome od najmłodszych lat miał problem z dostosowaniem się do szkolnych obowiązków i otoczenia, dlatego też często zmieniał szkoły publiczne na West Side. W klasie dziewiątej rozpoczął naukę w prywatnej McBurney School, w której ukończył również dziesiątą klasę. Jako uczeń prowadził dość aktywny tryb życia, uczestnicząc w licznych zajęciach dodatkowych i występując w kilku przedstawieniach szkolnych. Wykazywał się wrodzonym talentem aktorskim, lecz jego ojciec nie zgodził się na to, aby został aktorem. W wieku piętnastu lat zaczął pisać swoje pierwsze powieści i udzielał się na łamach szkolnego czasopisma literackiego. W 1934 roku ojciec zapisał go do Valley Forge Military Academy w Wayne, w Pensylwanii, którą ukończył dwa lata później. W 1936 roku rozpoczął studia na New Jork University, lecz nie zaliczył pierwszego semestru.

Jesienią 1937 roku podjął pracę w Wiedniu, gdzie – zgodnie z zaleceniami ojca – miał zapoznać się z zasadami importu i produkcji mięsa. Przez kilka tygodni pracował w ubojni mięsa w Bydgoszczy. Po pięciu miesiącach wrócił do Stanów Zjednoczonych i przez jeden semestr uczęszczał na wykłady w Ursinus College w Collegeville. Powrócił do pisania, zamieszczając swoje teksty w kolumnie satyrycznej tygodnika szkolnego. W 1939 roku rozpoczął naukę na Columbia University i zapisał się na zajęcia, prowadzone przez Whita Burnetta, pisarza i wieloletniego redaktora czasopisma „Story”. Burnett stał się jego mentorem i zachęcił go do pracy twórczej. Wiosną 1940 roku Salinger zadebiutował na łamach „Story”, publikując opowiadanie „Young Folks”. Od tej pory poświęcił się przede wszystkim pracy twórczej, odnosząc mniejsze lub większe sukcesy na łamach poczytnych tygodników.

W 1941 roku zaręczył się z Ooną O’Neill, córką amerykańskiego dramaturga i laureata Nagrody Nobla, Eugene’a O’Neilla. Ich związek zakończył się z chwilą, kiedy Oona zaczęła spotykać się z Charlie Chaplinem, którego ostatecznie poślubiła kilka miesięcy później. Pod koniec tegoż roku Salinger otrzymał pracę na statku wycieczkowym i podjął współpracę z magazynem „The New Yorker”, na którego łamach publikował krótkie nowele. Redaktor naczelny pisma odrzucił jednak jego siedem opowiadań, aż w końcu, w grudniu 1941 roku, przyjął do druku „Slight Rebellion off Madison”, opowiadanie o zbuntowanym nastolatku, Holdenie Caulfieldzie, którego publikacja została wstrzymana ze względu na atak Japonii na Pearl Harbor.

Wiosną 1942 roku Salinger został powołany do służby wojskowej i służył w armii do końca II wojny światowej. Wraz ze swym pułkiem piechoty został wysłany do Normandii i brał udział w wyzwalaniu Francji spod niemieckiej okupacji. W czasie pobytu w Europie nie zrezygnował z pisania, wożąc ze sobą maszynę do pisania. Opublikował kilka opowiadań w „Collier`s” i „Saturday Evening Post”, natomiast niepowodzeniem zakończyły się próby zamieszczenia utworów w „New Yorker”. W Paryżu spotkał się z Ernestem Hemingwayem, który wyraził swój podziw dla jego talentu. Wojenne przeżycia odcisnęły piętno na psychice Salingera i dość często odwoływał się do nich w swoich późniejszych dziełach. Po zakończeniu II wojny światowej przez sześć miesięcy pracował dla amerykańskiego kontrwywiadu i uczestniczył w denazyfikacji hitlerowskich Niemiec. Przez ten czas mieszkał w Weißenburgu. W 1945 roku poślubił francuską lekarkę, Sylvię Welter i w kwietniu 1946 roku powrócił razem z nią do Stanów Zjednoczonych. Ich małżeństwo zakończyło się osiem miesięcy później.

W tym samym roku „New Yorker” opublikował „Slight Rebellion off Madison” – opowiadanie, które pisarz później przeredagował i włączył do powieści: „Buszujący w zbożu”. Whit Burnett zawarł z nim umowę na wydanie zbioru opowiadań, wypłacając zaliczkę na poczet sprzedaży książki, lecz ostatecznie wydawnictwo „Imprint Lippincott’s Story Press” wycofało się z wcześniejszych ustaleń. Rozgoryczony Salinger za swoje niepowodzenie oskarżył Burnetta, co doprowadziło do zakończenia ich wieloletniej znajomości. W 1948 roku „The New Yorker” przyjął do druku opowiadanie „Idealny dzień na ryby” („A Perfect Day for Bananafish”), które zostało uznane na najlepsze dotychczasowe dzieło Salingera. Pisarz podpisał umowę, która gwarantowała czasopismu prawo pierwokupu jego przyszłych utworów. W „Idealnym dniu na ryby” wykreował fikcyjną rodzinę Glassów, której członków uczynił bohaterami kolejnych siedmiu opowiadań.

Od 1940 roku Salinger rozważał możliwość odsprzedania praw autorskich do ekranizacji niektórych opowiadań, uznając, że dzięki temu zyska odpowiednie zabezpieczenie finansowe. W 1943 roku rozmowy, dotyczące ekranizacji „The Varioni Brothers”, zakończyły się niepowodzeniem. W 1948 roku producent filmowy, Samuel Goldwyn, zaproponował mu kupno prawa do ekranizacji opowiadania „Uncle Wiggily in Connecticut”. Salinger zgodził się natychmiast, mając nadzieję, że na podstawie utworu powstanie dobry film, o czym zapewniła go jego agentka, Dorothy Olding. Rok później odbyła się premiera „My Foolish Heart”. Ekranizacja opowiadania tak bardzo rozczarowała pisarza, że postanowił nigdy więcej nie dopuści do przeniesienia swoich dzieł na duży ekran.

W dniu 16 lipca 1951 roku ukazała się jedyna znana powieść Salingera: „Buszujący w zbożu”, nad którą pracował od roku 1940. Książka, w zamierzeniu autora przeznaczona dla dorosłych, przyniosła mu międzynarodową sławę i spotkała się ze skrajnie różnymi opiniami krytyków literackich. Wielu z nich było pod wrażeniem geniuszu Salingera, doceniając nowatorskie podejście do wielu problemów, ale pojawiły się również głosy krytyczne, potępiające dzieło za zbyt monotonną akcję, niemoralność i wynaturzenie. „Buszujący w zbożu” w przeciągu dwóch miesięcy od pierwszego wydania, był wznawiany osiem razy i przez trzydzieści tygodni utrzymywał się na liście bestsellerów „New York Times’a”. Po ogromnym sukcesie powieści, nastąpił swoisty zastój jej popularności. Przez wiele lat „Buszujący w zbożu” był jedną z najczęściej cenzurowanych książek, zakazanych w wielu krajach i zarazem jedną z najchętniej omawianych lektur w amerykańskich publicznych szkołach średnich. Salinger przez wiele lat od dnia wydania powieści otrzymywał wiele propozycji ekranizacji dzieła, lecz nigdy nie wyraził na to zgody, a w testamencie zamieścił klauzulę uniemożliwiającą odsprzedanie praw autorskich do dzieła spadkobiercom.

Opowiadania Salingera, które powstały po roku 1952, w mniejszym lub większym stopniu odzwierciedlały jego zainteresowania hinduizmem. W tymże roku, po wielu latach praktykowania zasad buddyzmu Zen, wziął udział w odczytach „Ewangelii” hinduskiego nauczyciela, Sri Ramakrishna i stał się zagorzałym zwolennikiem poglądów Adwajta Vedanty. W 1953 roku opublikował „Nine Stories”, zbiór opowiadań, które wcześniej ukazały się na łamach „The New Yorker” i dwóch odrzuconych przez czasopismo. Książka otrzymała bardzo pozytywne recenzje, zapewniając mu zadziwiający sukces finansowy i utrzymując się przez trzy miesiące na liście bestsellerów.

Po rozgłosie, jaki przyniósł mu „Buszujący w zbożu”, Salinger stopniowo wycofał się z życia publicznego. W 1953 roku opuścił swój nowojorski apartament i przeniósł się do Cornish w stanie New Hampshire. Początkowo utrzymywał kontakt ze studentami z Windsor High School i za namową jednego z nich udzielił wywiadu dla lokalnego pisma. Jednak po wywiadzie bez wyjaśnienia zakończył spotkania ze studentami i coraz rzadziej pojawiał się w mieście, spotykając się jedynie ze swoim prawnikiem i przyjacielem, Learnedem Handem. W czerwcu 1955 roku, w wieku trzydziestu sześciu lat, poślubił Claire Douglas, studentkę Radcliffe College. Claire porzuciła dla Salingera szkołę, zaledwie cztery miesiące przed jej ukończeniem. W grudniu tegoż roku przyszła na świat córka, Margaret, a w roku 1960 urodził się ich syn, Matthew.

Małżeństwo okazało się nieudane, choć Claire początkowo starała się podzielać zainteresowania męża, uczestnicząc w zajęciach jogi, lecz z czasem była coraz bardziej zaniepokojona jego stale zmieniającymi się poglądami religijnymi. Konflikt między małżonkami zaostrzył się po narodzinach Margaret, która – zdaniem Salingera – odebrała mu miłość żony. Po długiej chorobie dziewczynki, kiedy pisarz, zgodnie z założeniami Stowarzyszenia Chrześcijańskiej Nauki, które wówczas praktykował, nie zgadzał się na zawiezienie dziecka do lekarza, Claire, będąca na skraju załamania nerwowego, odeszła od niego. Po kilku miesiącach Salinger namówił ją do powrotu do domu.

W 1961 roku Jerome David Salinger opublikował zbiór opowiadań: „Franny i Zooey” („Franny and Zooey”), a dwa lata później – „Wyżej podnieście strop, cieśle i Seymour – introdukcja” („Raise High the Roof Beam, Carpenters and Seymour: An Introduction””. Każdy tom zawierał nowele, drukowane wcześniej w „The New Yorker” i dwa nowe opowiadania o rodzinie Glass. Tygodnik „Time” poinformował czytelników, że pisarz zamierza napisać trylogię o Glassach, lecz ostatecznie Salinger ogłosił w 1965 roku jedynie nowelę „Hapworth 16, 1924”, nadając jej formę listu Seymour Glass z obozu letniego. W tym czasie całkowicie odizolował się od przyjaciół i krewnych, doprowadzając tym samym do wyjazdu żony i dzieci we wrześniu 1966 roku. W dniu 3 października 1967 roku małżeństwo Claire i Jerome zakończyło się rozwodem.

W 1972 roku, w wieku pięćdziesięciu trzech lat, Salinger nawiązał romans z osiemnastoletnią Joyce Maynard, autorką poczytnych artykułów dla magazynu „Seventeen”. Pisarz napisał do niej list po tym, jak zamieściła swój artykuł na łamach „New York Times’a”, ostrzegając przed zgubną sławą. Po wymianie dwudziestu pięciu listów, Joyce zamieszkała u niego, porzucając studia na Yale. Ich związek zakończył się po dziesięciu miesiącach. W czasie, gdy był związany z Maynard, Salinger pisał regularnie, poświęcając kilka godzin dziennie na pracę twórczą. Według słów Joyce w 1972 roku ukończył dwie nowe powieści. W wywiadzie, którego udzielił w 1974 roku reporterowi „The New York Times”, wyjaśnił, że pisze wyłącznie dla siebie i dla własnej przyjemności. Najprawdopodobniej napisał około piętnastu powieści, pozostawiając w testamencie szczegółowe wskazówki, dotyczące ich publikacji po jego śmierci.

Po wyprowadzce z Nowego Jorku, przez wiele lat walczył z niechcianą przez siebie uwagą zarówno mediów, jak i opinii publicznej. Przed jego domem często przechadzali się jego czytelnicy, mając nadzieję, że zobaczą go chociaż z daleka. W 1986 roku, na wiadomość, że brytyjski pisarz, Ian Hamilton zamierza opublikować jego biografię, zawierającą prywatne listy do innych twórców i przyjaciół, Salinger wystąpił do sądu o zakaz publikacji książki, która pomimo wszystko została wydana w 1988 roku. Ostatecznie sprawa w sądzie odniosła niezamierzony przez autora „Buszującego w zbożu” skutek – wiele szczegółów z jego prywatnego życia zostało upublicznionych w formie stenogramów sądowych, w tym kilka złośliwych listów, dotyczących małżeństwa Oony i Chaplina.

W 1988 roku Salinger poślubił pielęgniarkę, Colleen O’Neill, dla której zakończył wieloletni romans z aktorką telewizyjną, Elaine Joyce. W 1995 roku ukazał się film irańskiego reżysera, Dariusza Mehrjuji, będący luźną i nieautoryzowaną ekranizacją opowiadania „Franny i Zooey”. Oburzony pisarz uniemożliwił projekcję filmu w Lincoln Center, która miała odbyć się w 1998 roku. W 1999 roku Joyce Maynard wystawiła na licytację listy, które Salinger napisał do niej w początkach ich znajomości. W tym samym roku opublikowała wspomnienia, dotyczące ich związku i wspólnego życia, przybliżając dość kontrowersyjne informacje na temat dziwacznego zachowania pisarza. W roku następnym ukazała się książka, autorstwa Margaret i Claire Salinger: „Dream Catcher: A Memoir”, obalająca wiele mitów o pisarzu, dość ostro skrytykowana kilka tygodni później przez syna pisarza, Matta, w liście napisanym do „New York Observer”.

W czerwcu 2009 Jerome Salinger spotkał się z prawnikami, aby omówić sprawę publikacji nieautoryzowanego sequela „Buszującego w zbożu”, autorstwa szwedzkiego pisarza, ukrywającego się pod pseudonimem JD California. Powieść „60 Years Later: Coming Through the Rye” to historia 76-letniego mężczyzny, Mr. C, rozmyślającego o ucieczce z domu opieki. Sprawa została skierowana do sądu, który wydał zakaz publikacji książki w Stanach Zjednoczonych.

Jerome David Salinger zmarł 27 stycznia 2010 roku w swoim domu w New Hampshire w wieku dziewięćdziesięciu jeden lat. W pamięci czytelników i opinii publicznej pozostał autorem „Buszującego w zbożu” i ekscentrycznym samotnikiem, który ostatni oryginalny utwór opublikował w 1965 roku i przez resztę życia walczył z zainteresowaniem mediów.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Streszczenie „Buszującego w zbożu” w pigułce
2  cytaty
3  Pan Antolini - charakterystyka



Komentarze: Jerome David Salinger – biografia

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: